ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน

ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน
ศุกร์กับเซ็กส์ – ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน
คมชัดลึก :คุณหมอหวิวคะ หนูอายุได้ 21 ปี
ประจำเดือนหนูเพิ่งหมดไปได้ 10 วัน หลังมีเพศสัมพันธ์
หนูรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินไป
ตอนนี้ประจำเดือนมาไม่หยุดเป็นเวลา 2 สัปดาห์แล้ว หนูควรจะทำอย่างไรดีคะ?

ตอบ อาการเลือดออกผิดปกติหลังรับประทานยาคุมฉุกเฉินนั้น
ส่วนใหญ่เป็นผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉินแต่มักจะหยุดเองภายในสองสามวัน
หากไม่หยุดอาจจะเป็นทั้งฤทธิ์ยาคุมฉุกเฉินหรือเป็นเรื่องปัญหาภายในของคุณ เช่น
มีการอักเสบติดเชื้อ จะรู้ว่าเป็นอะไรต้องไปพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจและรักษาค่ะ

สำหรับยาคุมฉุกเฉิน แต่เดิมเรียกกันว่า
ยาคุมกำเนิดหลังมีเพศสัมพันธ์ (post coital pill)
แต่พบว่ามีผลข้างเคียงมากพอสมควร อีกทั้ง
การคุมกำเนิดได้ผลไม่ดีเท่าการคุมกำเนิดแบบมาตรฐาน
เช่นกินยาคุมกำเนิด ฉีดยาคุมกำเนิด สวมห่วง
หรือแม้แต่สวมถุงยางอนามัย ดังนั้นจึงเปลี่ยนมาเรียกว่ายาคุมกำเนิดฉุกเฉิน
เพื่อให้รู้ว่าให้ใช้ในกรณีฉุกเฉิน เช่น ถูกข่มขืน มีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้วางแผน
หรือกรณีที่คุมกำเนิดวิธีอื่นพลาด เช่น ถุงยางอนามัยรั่ว ลืมกินยาคุมกำเนิด
ไม่ได้ไปฉีดยาคุมกำเนิดตามกำหนดนัด เป็นต้น
หากมีเพศสัมพันธ์ที่รู้ล่วงหน้ามาก่อน แม้นานๆ ครั้ง เช่น แฟนอยู่คนละจังหวัด
ก็ควรใช้วิธีคุมกำเนิดมาตรฐาน เพราะผลข้างเคียงและโอกาสพลาดพลั้งตั้งครรภ์น้อย

ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินที่มีวางจำหน่ายในร้านขายยาทั่วไปนั้น
เป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน
ขนาด สูง คือ Levonorgestrel 1.5 มิลลิกรัมต่อเม็ดชื่อการค้าของยานี้ในเมืองไทยคือ
โพสตินอร์(Postinor) รับประทาน 1 เม็ดทันทีหลังมีเพศสัมพันธ์
อีก 1 เม็ดรับประทานหลังจากเม็ดแรก 12 ชั่วโมง การออกฤทธิ์ของยาคือ
ห้ามการตกไข่ ห้ามการฝังตัวหรือรบกวนการปฏิสนธิของตัวอ่อน

อันที่จริงยังมียาคุมกำเนิดฉุกเฉินอีก 2 ชนิด คือ หนึ่งใช้ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนสูง
เรียกว่า สูตรของ Yuzpe ซึ่งไม่ค่อยมีขายตามท้องตลอด
ส่วนใหญ่ต้องไปพบแพทย์ ชนิดที่สองเป็นยาต้านฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน
ซึ่งเป็นยาที่ใช้ทำแท้งด้วย คือ Mifepristone
หรืออาร์ยู 486 ชนิดที่สองนี้ไม่มีจำหน่ายในเมืองไทย ถือว่าผิดกฎหมาย

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน (Levonorgestrel) คือ
1.คุมกำเนิดได้เพียงร้อยละ 75-85 ขณะที่การคุมกำเนิดมาตรฐานคุมได้ร้อยละ 99.9
2.หากตั้งครรภ์อยู่ การกินยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถทำแท้งเด็กในครรภ์
3.อาจมีอาการคลื่นไส้ คัดเต้านม ปวดท้อง
4.อาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอยหลังกินยาคุมฉุกเฉิน
มักเป็นหลังกินประมาณ 2 วัน และมักหยุดเอง ภายในสองสามวัน

5.หลังกินยาคุมฉุกเฉิน ประจำเดือนจะเลื่อนออกไปสองสามวัน
หรือมากกว่านั้น ซึ่งอาจเป็นฤทธิ์ของยาคุมกำเนิดฉุกเฉินหรือตั้งครรภ์ก็ได้
หากประจำเดือนขาดหลังกินยาคุมฉุกเฉิน สิ่งที่ต้องทำคือตรวจว่าตั้งครรภ์หรือเปล่า

6.การมีเลือดประจำเดือนมาหลังการกินยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ประกันว่าคุณไม่ตั้งครรภ์
เพราะอาจจะเป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน อาจเกิดอันตรายถึงชีวิต

7.มีข้อเตือนว่า ไม่ควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเกินเดือนละ 4 ครั้ง
เพราะผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉินมีมาก

8.ยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้
ไม่ว่าจะเป็นหนองในแท้ หนองในเทียม ซิฟิลิส เอชพีวี (ก่อมะเร็งปากมดลูก)
หูดหงอนไก่ แผลริมอ่อน และเอดส์!

“พญ.ชัญวลี ศรีสุโข” (หมอหวิว)
(chanwaleesrisukho@hotmail.com )

Leave a Reply